Blog

Wartości i podstawy pedagogiki Marii Montessori

„Dziecko nie jest pustym naczyniem, które napełniliśmy naszą wiedzą i które zatem nam wszystko zawdzięcza. Odwrotnie, to dziecko zbudowało człowieka i nie ma nikogo, kto nie zostałby stworzony przez dziecko, którym sam kiedyś był” – Maria Montessori

Doktor Maria Montessori była jedną z pierwszych kobiet lekarzy we Włoszech, a także antropologiem i pedagogiem. Od wczesnych lat swojej kariery poświęciła się obserwacji i pracy z dziećmi. (Więcej o jej życiu możecie zobaczyć w artykule życiorys Marii Montessori.)

Montessori stworzyła Metodę pracy z dziećmi, która polega na obserwacji dziecka, które, ponieważ każde jest inne podąża swoją własną ścieżką. To ono, jako mały człowiek eksploruje świat – najpierw poprzez zmysły, doświadczenia i konkret, później zaś zaczyna myśleć abstrakcyjnie i próbuje sobie odpowiedzieć na niezwykle ważne pytania dotyczące sensu. Rolą Nauczyciela Montessori jest nieprzeszkadzanie w rozwoju dziecka. Twórczyni metody podkreślała, że to dziecko musi samodzielnie wykonać długą i złożoną “pracę rozwoju”. “ Nikt nie może rosnąć za dziecko, to ono buduje siebie i swe człowieczeństwo”.

Podstawą pedagogiki Montessori jest zrozumienie, że dziecko jest po prostu małym człowiekiem, dlatego ma też wolność wyboru. W danej metodzie przygotowywane jest otoczenie sprzyjające nauce i rozwojowi dziecka, bez potrzeby odwoływania się do kar czy nagród. Tutaj nauczyciel czy też rodzic powinien komunikować się z dzieckiem jak równy z równym. Dorosły nie może wyręczać dziecka czy też traktować go “z góry”, może natomiast okazać wsparcie, gdy zostanie o to poproszony w myśl zasady “Pomóż mi zrobić to samemu”.

Szczególną uwagę należy zwrócić na zasady wprowadzone przez Marię Montessori. Dziecko dla prawidłowego rozwoju potrzebuje poczucia bezpieczeństwa, które dają mu zasady i reguły. Takimi zasadami są wartości jak: uczciwość, prawda, szczęście, odpowiedzialność, samodyscyplina (punktualność, porządek, pracowitość), mądrość
(w rozumieniu zdolność wyboru w celu czynienia dobra), szacunek, wolność drugiego człowieka, odwaga, autorytet. Maria Montessori wielokrotnie podkreślała jak ważne są wartości w życiu dziecka i mocno zwracała uwagę na potrzebę rozwoju moralności dziecka, w tym wrażliwość sumienia.

Dzięki podejściu jakie opisała Maria Montessori to dziecko jest budowniczym własnej osoby, osoby, która w przyszłości będzie wrażliwym na innych dorosłym, ważną jednostką społeczną. Dzieci, które rosną i rozwijają się w otoczeniu montessoriańskim są skoncentrowane na swoich zadaniach, dążą do samodzielności, budują wiarę w siebie i z ufnością patrzą na świat. Dzieci odpowiedzialne, umiejące współczuć drugiemu, chętne do pomocy i wykazujące się dużą inicjatywą społeczną. Dzieci pełne cierpliwości i nie poddające się w swoich staraniach. Dzieci znające czym jest szacunek i honor i umiejące to wyrazić wobec siebie i innych.

„Edukacja nigdy więcej nie powinna być w głównej mierze przekazywaniem wiedzy, ale musi przyjąć nową formę, szukając uwolnienia dla ludzkich możliwości.” Dr Maria Montessori

W centrum Montessori jest przede wszystkim dziecko, które poznaje świat polisensorycznie. Maria Montessori przez wiele lat obserwowała dziecko i opracowała naturalne materiały. Nauczyciel montessori, tak jak i ona powinien obserwować dziecko i przygotować mu przyjazne otoczenie.

            Badaczka, twórczyni metody, człowiek, który pokazał i przekazał jak ważny jest indywidualny rytm dziecka, wrażliwość i wartości. Podkreślała jak ważna jest natura
w naszym życiu i społeczeństwo- szacunek. Są to pojęcia, które w dobie katastrof naturalnych czy zanikach więzi społecznych, rozwoju technologii nabierają niezwykłego wydźwięku.

źródła:
https://montessori-ami.org/
http://montessoricentenary.org
http://www.bycrodzicami.pl/metoda-montessori/